Edukinera joan

OPEN DATA ETA SPIB (SEKTORE PUBLIKOAREN INFORMAZIOA BERRERABILTZEA)

Open Data eta SPIB (sektore publikoaren informazioa berrerabiltzea) hitzak oso lotuta daude. Bi kasuetan, administrazioak egindako edo gordetako datu "gordinak" gizartearen eskura jartzea da helburua.

Izaeran antzekoak badirudite ere, Open Data kontzeptua ezagutza librearekin (open knowledge) lotutako aktibismoaren ondorioz sortu zen, eta bere helburua datuak formatu libre eta estandarretan (jabeak ez direnak) zabaltzea da, murriztapenik gabe eta erabiltzeagatik ordaindu gabe (doan izan behar dute).

Hala ere, SPIB administrazio publikoek Europan finkatutako terminoa da, eta datuak berrerabiltzeko eskubidearekin lotuta dago. Datu horiek erabiltzeagatik ordaintzea gerta daiteke, kostu marjinalak direlako, eta ahal bada, formatu estandarretan argitaratu behar dira. Alabaina edozein formatutan eskain daitezke. SPIBek informazioaren berrerabileraren inguruan negozio-ideia errentagarriak garatzeko gai den beste enpresa-egitura bat agertzen lagundu du.

Datu irekiak

Datu irekiak direla ziurtatzeko, bi baldintza nagusi bete behar dituzte:

  • Formatu berrerabilgarria: Datu-formatu egituratua, tratamendu automatizatua egiteko aukera ematen duena.
  • Erabilera-baldintza irekiak: Berariaz zehaztu behar da datuak libreki berrerabil daitezkeela, edo horiek berrerabiltzen uzten duen erabilera-lizentzia bat ezarri.

Emandako datuek ezaugarri hauek bete behar dituzte:

  • Publikoak: Datu irekiek publikoak izan behar dute (pribatutasun, segurtasun edo egile-eskubideen murriztapenen mende daude ez daudenak).
  • Zehaztuak: Datuak jatorriz dauden moduan argitaratu behar dira, bereizita, prozesatu gabe eta ahalik eta zehaztasun mailarik handiena mantenduz. Datu gordinak esaten zaie.
  • Eguneratuta: Datuak balioa ez galtzeko eta zehatzak eta eguneratuak izateko beharrezkoa den maiztasunarekin jarri behar dira erabiltzaileen eskura. Datuak zenbat eta dinamikoagoak izan, hots, zenbat eta maiztasun handiagoarekin eguneratu, are erabilgarriagoak izango dira.
  • Egituratuak: Datuek ordenagailu batez automatikoki tratatzeko moduan egituratuta egon behar dute. Hori oso baldintza garrantzitsua da, datuak modu automatizatuan berrerabil daitezen.
  • Irisgarriak: Datuak ahalik eta erabiltzaile gehienengana iritsi behar dira. Ezin da egon murriztapenik datuak erabili nahi duten pertsonentzat, ez eta erabiltzeko asmoan ere.
  • Irekiak: Datuen formatua ez-jabeena izan behar da, hau da, ezin dira egon erakunde edo erakunde baten jabe den tresna baten mende. Adibide gisa, formatu ireki bat CSV edo XML izango litzateke.
  • Interoperagarriak: Datu normalizatuak eskaini behar dira, datu bakoitzerako hedatuen dauden estandarrak erabiliz, material irekiaren zati bat beste material ireki batekin nahastu ahal izateko. Interoperagarritasun hori guztiz funtsezkoa da Open Dataren onura praktiko nagusiak ulertzeko: datu-base edo datu-multzo desberdinak konbinatzeko gaitasuna handitzea, eta produktu eta zerbitzu gehiago eta hobeak garatzea.
  • Libreak: Datuek % 100 libre izan behar dute erabiltzaileentzat. Horrela, datuek ezin dute eskubide, copyright edo patenterik izan, ezta beste arau batzuk erregulatu ditzaketen pribatutasun edo segurtasun eskubiderik ere.
  • Historikoak: Komeni da, ahal bada, daturik zaharrenak eskaintzea, alderatu ahal izateko.
  • Geokokatuak: Geokokatu daitezkeen baliabideen koordenatu geografikoak adierazi.
  • Dokumentatuak: Beharrezkoa denean, laguntzeko dokumentazioa erantsi behar da.
  • Izengabe: Babes daitezkeen datu pertsonalak daudenean, izengabe jarri behar dira.
  • Metadatuekin aberastuta: Metadatuak datuei buruzko datuak dira (eguneratze-datua, iturria, deskribapena eta abar).
  • Erregistrorik gabe: Datuek pertsona guztien eskura egon behar dute, aurretik identifikatu gabe.

Nunc felis elit, bibendum ut ultrices faucibus, efficitur eleifend orci. Donec et tincidunt diam. Vestibulum molestie libero nisl, nec egestas tortor fringilla nec. Etiam sed nibh vitae tellus commodo sodales. Cras id sem ac sapien iaculis posuere ut at lacus. Integer vitae efficitur est.

Praesent fringilla nisi lorem, sed aliquam libero luctus at. In semper diam ex, vehicula pretium sapien viverra id. Quisque scelerisque, metus eget suscipit dignissim, nunc dolor bibendum libero, in volutpat nisl urna at nisl. Proin auctor, massa at ultricies tincidunt, nulla ex auctor ipsum, quis efficitur quam magna at metus.

Novedades Open Data Bizkaia

Te mantenemos informado de las novedades del portal y de las actualizaciones de los datasets.